басым


басым
I. 1. Аяк басу, адым. 2. Нәрсәгә дә булса басу (II,11,12) хәрәкәте яки күренеше. Басым, басу аркасында барлыкка килгән уем 3. Өслеккә юнәлтелгән механик тәэсир (мәс. авырлык) көче 4. Этәреш, кысу. Көчле кысрыклау 5. күч. Көч белән, көчләп тәэсир итү; мәҗбүр итү, көчлек 6. лингв. Сүздәге иҗекләрнең яки сөйләмдәге сүзләрнең берсен көчлерәк итеп әйтү 7. иск. Бастырырга таратып җәелгән ашлык, җәем. Басар өчен җәелгән балчык, кизәк һ. б.. II. БАСЫМ – Гармунның һ. б. ш. музыка коралларының клавиатурасы урнашкан өлеше, "колагы". III. БАСЫМ – с. диал. Тыйнак, басынкы басым гына, дәрвиш кенә бер кеше. БАСЫМ ЯСАУ – 1) Гадәттәгедән артык көч кую; аеруча игътибар юнәлтү 2) Янап, үгетләп, үпкәләп яки рәнҗеп, башкаларның фикеренә тәэсир итү

Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. 2013.

Смотреть что такое "басым" в других словарях:

  • басым-сым кæнын — з.б.п …   Орфографический словарь осетинского языка

  • этем — Басым (3) …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • акцент — 1. Сүздәге басым. Басым билгесе 2. Бер тел авазларын һәм сүзләрен икенче тел тәэсирендә бозып, үзгәртеп әйтү. Диалект яки сөйләшләрдәге әдәби тел нормаларыннан аермалы булган әйтелеш. 3. муз. Ритмик басым …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • қарулы күштер құрылысын реформалаудың негізгі бағыттары — мынадай болып табылады: – Қарулы Күштер құрылымын оңтайландыру, Қарулы Күштердің жауынгерлік қабілетіне ықпал етпейтін құрылымдардың санын қысқарту және тарату; – жауынгерлік әзірлікті айқындайтын ұтқыр әскерлерді, әскер салаларын және арнаулы… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • дә — ТӘ – 1. кис. Үзе караган сүзгә басым ясауны белдерә бик тә салкын. Үзе караган сүзгә басым ясап, чикләүне, аерып күрсәтүне белдерә балыкның да ниндие!. Соклану хисен белдергән тезмәдә, кабатлап әйтелгән исемнәр арасында килеп, басымны куәтли аты… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • кредит — I. (басым 1 иҗектә). Исәп хисап кенәгәсенең чыгымнар языла торган ягы; киресе – дебет. II. КРЕДИТ – (басым 2 иҗектә). 1. Өлешләп түләү шарты белән билгеле бер срокка товар сату яки акча һәм матди кыйммәтләрне процент алу исәбенә бурычка биреп… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • тибү — I. 1. Җиргә яки башка нәрсәгә, алга яки артка аяк селтәп бәрү, аяк белән ору. Һөҗүм итеп яки үз үзен саклап, арт аяклары белән ору, бәрү (ат тур.). Аяк белән тибәреп туп һ. б. уйнау тур. 2. Кар астыннан үләнне аяк белән казып табу һәм шул рәвешчә …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • авиацияны жаппай қолдану — (Массированное применение авиации) авиациялық бірлестіктің күштері мен құралдарының басым бөлігін немесе барлық күшін майдан, флот немесе әскери әуе күштері (армия) қимылдарының маңызды бағыттарына шоғырландыру. Авиацияны ұрыста қолданудың… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • жарқылдың сәуле шығаруы — (Световое излучение) ядролық жарылыстың зақымдаушы факторы. Ол инфракүлгін, инфрақызыл және көрінетін сәулелерден тұрады. Сәуле жарқылы пайда болғаннан кейінгі секундтың алғашқы үлесінде температура миллиондаған градусқа жетеді және ультракүлгін… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • тапал-зеңбірек — (Пушка гаубица) зеңбірек пен келте зеңбірек қоса үйлестірілген, бірақ зеңбіректің қасиеті басым болатын артиллериялық қару. Т.з. төсей және аспандата атыс жүргізуге арналады. Зеңбірекпен салыстырғанда Т.з тің ұңғысы қысқа, ұңғысының көтерілу… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.